پێشەکی بۆ ژینگەی گەشەپێدانی PHP

زمانی PHP زمانێکی سێرڤەر-سایدە (Server-side)، واتە پێویستی بە سێرڤەرێک هەیە بۆ ئەوەی کۆدەکانت جێبەجێ بکات. چونکە کۆمپیوتەرەکەی خۆت بە شێوەیەکی ئاسایی ناتوانێت کۆدی PHP بخوێنێتەوە، پێویستە سێرڤەرێکی لۆکاڵی دابمەزرێنین.

تێبینی: ئێمە XAMPP بەکاردەهێنین چونکە هەموو پێداویستییەکانی وەک Apache، MySQL و PHP-ی تێدایە و بە ئاسانی دادەمەزرێت.

هەنگاوەکانی دابەزاندن و دامەزراندنی XAMPP

بۆ دەستپێکردن، سەردانی ماڵپەڕی فەرمی Apache Friends بکە و وەشانی گونجاو بۆ سیستەمی کارپێکردنی خۆت (Windows, macOS, یان Linux) دابەزێنە. پاشان فایلەکە بکەرەوە و بە شێوەیەکی ئاسایی دامەزرێنە (Install).

چۆنیەتی کارپێکردنی XAMPP Control Panel

دوای دامەزراندن، بەرنامەی XAMPP Control Panel بکەرەوە. بۆ ئەوەی بتوانین کۆدی PHP بنووسین، پێویستە خزمەتگوزارییەکانی Apache و MySQL کارا بکەین.

# تەنها پێویستە لەسەر دوگمەی Start لە تەنیشت Apache کلیک بکەیت.

ئەم کردارە سێرڤەری وێبەکەت چالاک دەکات. ئەگەر ڕەنگەکەی گۆڕا بۆ سەوز، واتە سێرڤەرەکە بە سەرکەوتوویی کار دەکات.

دروستکردنی یەکەم فایلی PHP

هەموو فایلەکانت دەبێت لەناو بوخچەی (folder) تایبەت بە XAMPP-دا بن. بە شێوەیەکی بنەڕەتی ئەمە دەکەوێتە C:\xampp\htdocs. لەوێ بوخچەیەکی نوێ بە ناوی my_project دروست بکە و فایلێکی نوێ بە ناوی index.php تێیدا دروست بکە.

<?php
  echo "سڵاو لە جیهانی PHP!";
?>

کاتێک ئەم کۆدە لەناو فایلەکەدا دەنووسیت، سێرڤەرەکە تێدەگات کە ئەمە سکریپتی PHP-یە و دەبێت جێبەجێ بکرێت.

چۆنیەتی بینینی ئەنجامەکە لە وێبگەڕ (Browser)

بۆ ئەوەی ئەنجامی کۆدەکەت ببینی، وێبگەڕەکەت بکەرەوە و ئەم ناونیشانە بنووسە: http://localhost/my_project/index.php. ئەگەر هەموو شتێک بە ڕێکی ئەنجام درابێت، پەیامی "سڵاو لە جیهانی PHP!" دەبینیت.

ئاگاداری: هەرگیز فایلەکانت لە دەرەوەی بوخچەی htdocs دامەنێ، چونکە سێرڤەرەکە ناتوانێت بیانبینێت و ئەنجامەکەت بۆ دەرناکەوێت.

هەڵە باوەکان

یەکێک لە باوترین هەڵەکان ئەوەیە کە Apache کار ناکات چونکە پۆرتی 80 لەلایەن بەرنامەیەکی ترەوە (وەک Skype یان IIS) گیراوە. ئەگەر سێرڤەرەکە کار ناکات، دڵنیابە لەوەی هیچ بەرنامەیەکی تر ئەو پۆرتەی نەگرتووە.

تارین (Practice)

ئێستا کاتی ئەوەیە خۆت تاقی بکەیتەوە:

  • بوخچەیەکی نوێ لەناو htdocs دروست بکە.
  • فایلێکی PHP دروست بکە کە ناوی test.php بێت.
  • بە بەکارهێنانی فەرمانی echo، ناوی خۆت لەسەر شاشەکە چاپ بکە.
  • سەردانی localhost/ناوی_بوخچەکەت/test.php بکە بۆ دڵنیابوون لە کارکردنی.