بنکەدراوە چییە؟

بنکەدراوە (Database) بریتییە لە کۆکراوەیەکی ڕێکخراو لە زانیارییەکان کە بە شێوازێکی ئەلیکترۆنی پاشەکەوت دەکرێن. لە سیستەمی MySQL دا، ئێمە زانیارییەکان لە چوارچێوەی 'بنکەدراوەی ڕێژەیی' (Relational Database) پاشەکەوت دەکەین.

خشتەکان و پێکهاتەی زانیاری

خشتەکان لە ڕیز (Row) و ستوون (Column) پێکدێن. هەر ستوونێک جۆرێکی دیاریکراوی زانیاری هەڵدەگرێت، و هەر ڕیزێک نوێنەرایەتی یەک یەکەی زانیاری دەکات.

دروستکردنی یەکەم خشتە

بۆ دروستکردنی خشتە، پێویستە ناوی خشتەکە و ناوی ستوونەکان و جۆری زانیارییەکانیان دیاری بکەین.

CREATE TABLE users (id INT PRIMARY KEY, name VARCHAR(50), email VARCHAR(100));

لە نموونەکەدا، ستوونی 'id' وەک ناسنامەی سەرەکی (Primary Key) دانراوە. هەڵەی باو لێرەدا ئەوەیە کە بیر لەوە ناکەیتەوە هەر ڕیزێک پێویستی بە ناسنامەیەکی جیاواز هەیە.

پەیوەندی نێوان خشتەکان

هێزی بنکەدراوەی ڕێژەیی لە پەیوەندی نێوان خشتەکانە. ئێمە زانیارییەکان دابەش دەکەین بۆ ئەوەی دووبارە نەبنەوە. بۆ نموونە، خشتەی 'فەرمانبەران' و خشتەی 'بەشەکان' دەتوانن بەهۆی ناسنامەیەکەوە (Foreign Key) پەیوەندییان هەبێت.

نموونەی پەیوەندی

لێرەدا خشتەیەک دروست دەکەین کە پەیوەستە بە خشتەی پێشوو:

CREATE TABLE orders (order_id INT, user_id INT, amount DECIMAL(10,2), FOREIGN KEY (user_id) REFERENCES users(id));

ئەم کۆدە دڵنیامان دەکاتەوە کە هیچ فەرمانێکی کڕین بۆ بەکارهێنەرێک تۆمار ناکرێت کە لە خشتەی 'users' بوونی نەبێت. هەڵەی باو لێرەدا ئەوەیە کە جۆری داتای 'user_id' لەگەڵ 'id' ی سەرەکی یەک ناگرێتەوە.

گرنگی ناسنامەی سەرەکی (Primary Key)

هەر خشتەیەک پێویستی بە ستوونێکە کە بە تەنها یەک بەهای ناوازەی هەبێت. ئەمە ڕێگری دەکات لە تێکەڵبوونی زانیارییەکان.

جۆرەکانی داتا لە MySQL

گرنگە بزانیت چ جۆرە داتایەک بەکاردەهێنیت بۆ ئەوەی خەزنکردنەکە بە باشی بەڕێوە بچێت:

• INT: بۆ ژمارەی تەواو.
• VARCHAR: بۆ دەق و نووسین.
• DECIMAL: بۆ ژمارەی ڕێژەیی و پارە.
• DATE: بۆ بەروار.

کۆتایی و ڕاهێنان

ئێستا کاتی ئەوەیە خۆت تاقی بکەیتەوە. هەوڵبدە خشتەیەک دروست بکەیت بە ناوی 'products' کە تێیدا ناوی بەرهەم و نرخەکەی هەبێت.

CREATE TABLE products (product_id INT PRIMARY KEY, title VARCHAR(100), price DECIMAL(8,2));

پاش ئەوەی ئەم کۆدەت تاقیکردەوە، بیر بکەرەوە چۆن دەتوانیت خشتەیەکی دیکە دروست بکەیت کە پەیوەندی هەبێت بەم خشتەیەی 'products'؟